PLASFEDDERGİ S|22

PLASFED DERGİ GÖRÜŞ * Dar mükellefiyet esasında vergilendiri- len mükellefler, * İşletme hesabı (zirai işletme hesabı dâhil) esasına göre defter tutan mükel- lefler, * Serbest meslek kazanç defteri tutan serbest meslek erbabı mükellefler, * Finans ve bankacılık sektöründe faali- yet gösteren mükellefler, * Sigorta ve reasürans şirketleri, * Emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları, * Münhasıran sürekli olarak işlenmiş al- tın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler, * Kayıtlarını Türk para birimi dışında baş- ka bir para birimiyle tutmalarına izin veri- len mükellefler. 3- Yeniden Değerlemeye Tabi Olan ve Olmayan İktisadi Kıy- metler - Boş arazi ve arsalar da dâhil olmak üze- re taşınmazlar yeniden değerlemeye tabi tutulabileceklerdir. - Sat-kirala-geri al işlemine veya kira ser- tifikası ihracına konu edilen taşınmazlar ile taşınmazların alım, satım ve inşa iş- leriyle devamlı olarak uğraşanların bu amaçla aktiflerinde kayıtlı bulunan emtia niteliğindeki kıymetler yeniden değerle- meye tabi tutulamayacaktır. 4- Yeniden Değerlemenin İhti- yari Oluşu ve Yeniden Değerle- meye Konu Değer - Yeniden değerleme yapılması zorunlu değildir. Mükellefler bilançolarında kayıtlı taşınmazları yeniden değerlemeye tabi tutmaksızın mevcut durumlarını muha- faza edebilirler. - Mükellefler, belirtilen tarih itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan taşın- mazların tamamı veya bir kısmı için uygu- lamadan yararlanılabilir. - Yeniden değerleme, taşınmaz- lar ile bunlara ilişkin amortismanların 25.05.2018 itibarıyla yasal defter kayıt- larında yer alan değerleri üzerinden ya- pılacaktır. 5- Düzenlemeden Yararlanma- da Süre ve Değer Artışının Ver- gilendirilmesi - Yeniden değerleme uygulaması 30.09.2018 tarihine kadar yapılabilecek- tir. - Uygulamadan yararlanabilmek için, 30.09.2018 tarihine kadar yeniden de- ğerleme işleminin yapılması ve değer ar- tışına ilişkin verginin de yeniden değerle- me işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın 25. günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesi zorunludur. - Ancak, herhangi bir taşınmaz için be- yanda bulunulduktan sonra, bir başka taşınmaz için de ek beyanname verilmesi mümkündür. Bu durumda da, yukarıda belirtilen şartlar her bir işlem için ayrı ayrı aranır. - Yeniden değerleme neticesinde pasif- te özel bir fon hesabında gösterilen de- ğer artış tutarı üzerinden % 5 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın 25. günü akşamına kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dai- resine beyan edilir ve aynı süre içerisinde ödenir. - Beyan edilen tutar üzerinden hesapla- nan vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilemez, gelir ve kurumlar ver- gisi matrahının tespitinde gider olarak da dikkate alınamaz. - Değer artışı üzerinden % 5 oranında hesaplanan verginin zamanında beyan edilmemesi veya tahakkuk eden verginin süresinde ödenmemesi halinde bu mad- de hükümlerinden faydalanılamaz. - Pasifte özel bir fon hesabında gösteri- len değer artışı tutarının, mükellefler ta- rafından istenildiğinde sermayeye ilave edilmesi mümkündür. Ancak, söz konusu fonun sermayeye ilave edilmesi dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı, bu işlemin yapıldığı dönemkazancı ile iliş- kilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur. - Şirketin tasfiyesi halinde de, fon he- sabında kayıtlı tutar gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur. - 193 sayılı Kanunun 81. maddesinde sayılan devir ve tür değiştirme halleri ile 5520 sayılı Kanuna göre yapılan devir ve bölünme hallerinde, fon hesabında yer alan tutarlar işletmeden çekilmiş veya başka bir hesaba nakledilmiş sayılmaz. Ancak, fon hesabının tamamen veya kıs- men devrolunduğu kurumlarda da ser- mayeye ilave dışında başka bir hesaba nakledilmemesi gerektiği de tabiidir. - Yeniden değerlemeye tabi tutulan ta- şınmazların satılması veya herhangi bir şekilde elden çıkarılması halinde, pasifte özel fon hesabında gösterilen değer artı- şı tutarları, satış kazancına dâhil edilmez. Bu durumda fon hesabı kayıtlarda kalma- ya devam eder. SONUÇ İşletmelerin aktiflerine kayıtlı gayrimen- kullerin yeniden değerlemeye tabi tutul- masına dair düzenleme olumlu mütalaa edilebilse de, değerlemeye ilişkin vergi yükünün yüksek oluşunun uygulamanın başarısı önünde bir engel olarak görüle- bilir. 79

RkJQdWJsaXNoZXIy MzI0NDc4